پیغام سلطان شہید بہ رود کاویری حقیقت حیات و مرگ و شہادت

English title: MESSAGE OF THE MARTYR-KING TO THE RIVER CAUVERY (The reality of life, death and martyrdom)

Translations
رود کاویری یکی نرمک خرامخستہ ئی شاید کہ از سیر دوام
در کہستان عمر ہا نالیدہ ئیراہ خود را با مژہ کاویدہ ئے
ای مرا خوشتر ز جیحون و فراتای دکن را آب تو آب حیات
آہ شہری کو در آغوش تو بودحسن نوشین جلوہ از نوش تو بود
کہنہ گردیدی شباب تو ہمانپیچ و تاب و رنگ و آب تو ہمان
موج تو جز دانہ گوہر نزادطرہ تو تا ابد شوریدہ باد
ای ترا سازی کہ سوز زندگی استہیچ میدانی کہ این پیغام کیست؟
آنکہ میکردی طواف سطوتشبودہ ئی آئینہ دار دولتش
آنکہ صحرا ہا ز تدبیرش بہشتآنکہ نقش خود بخون خود نوشت
آنکہ خاکش مرجع صد آرزوستاضطراب موج تو از خون اوست
آنکہ گفتارش ہمہ کردار بودمشرق اندر خواب و او بیدار بود
ای من و تو موجی از رود حیاتہر نفس دیگر شود این کائنات
زندگانی انقلاب ہر دمی استزانکہ او اندر سراغ عالمی است
تار و پود ہر وجود از رفت و بوداینہمہ ذوق نمود از رفت و بود
جادہ ہا چون رھروان اندر سفرہر کجا پنھان سفر پیدا حضر
کاروان و ناقہ و دشت و نخیلہر چہ بینی نالد از درد رحیل
در چمن گل میہمان یک نفسرنگ و آبش امتحان یک نفس
موسم گل ماتم و ہم نای و نوشغنچہ در آغوش و نعش گل بدوش
لالہ را گفتم یکی دیگر بسوزگفت راز ما نمی دانی ہنوز
از خس و خاشاک تعمیر وجودغیر حسرت چیست پاداش نمود
در سرای ہست و بود آئی میااز عدم سوی وجود آئے میا
ور بیائی چون شرار از خود مرودر تلاش خرمنی آوارہ شو
تاب و تب داری اگر مانند مہرپا بنہ در وسعت آباد سپہر
کوہ و مرغ و گلشن و صحرا بسوزماہیان را در تہ دریا بسوز
سینہ ئی داری اگر در خورد تیردر جہان شاہین بزی شاہین بمیر
زانکہ در عرض حیات آمد ثباتاز خدا کم خواستم طول حیات
زندگی را چیست رسم و دین و کیشیک دم شیری بہ از صد سال میش
زندگی محکم ز تسلیم و رضاستموت نیرنج و طلسم و سیمیاست
بندۂ حق ضیغم و آہوست مرگیک مقام از صد مقام اوست مرگ
می فتد بر مرگ آن مرد تماممثل شاہینی کہ افتد بر حمام
ہر زمان میرد غلام از بیم مرگزندگی او را حرام از بیم مرگ
بندۂ آزاد را شأنے دگرمرگ او را میدہد جانی دگر
او خود اندیش است مرگ اندیش نیستمرگ آزادان ز آنی بیش نیست
بگذر از مرگی کہ سازد با لحدزانکہ این مرگست مرگ دام و دد
مرد مؤمن خواہد از یزدان پاکآن دگر مرگی کہ بر گیرد ز خاک
آن دگر مرگ انتہای راہ شوقآخرین تکبیر در جنگاہ شوق
گرچہ ہر مرگ است بر مؤمن شکرمرگ پور مرتضی چیزی دگر
جنگ شاہان جہان غارتگری استجنگ مؤمن سنت پیغمبری است
جنگ مؤمن چیست ؟ ہجرت سوی دوستترک عالم اختیار کوی دوست
آنکہ حرف شوق با اقوام گفتجنگ را رہبانی اسلام گفت
کس نداند جز شہید این نکتہ راکو بخون خود خرید این نکتہ را
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Javid Nama — پیغام سلطان شہید بہ رود کاویری حقیقت حیات و مرگ و شہادت — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Javid Nama — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • javid-nama: published English translation by آربری — Published digital poem page (ywgu75c9.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • javid-nama: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (ywgu75c9.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Javid Nama