مقام حکیم آلمانی نیچہ

English title: THE STATION OF THE GERMAN PHILOSOPHER NITEZSHE

Translations
ہر کجا استیزہ ی بود و نبودکس نداند سر این چرخ کبود
ہر کجا مرگ آورد پیغام زیستایخوش آنمردی کہ داند مرگ چیست
ہر کجا مانند باد ارزان حیاتبی ثبات و با تمنای ثبات
چشم من صد عالم شش روزہ دیدتا حد این کائنات آمد پدید
ہر جھان را ماہ و پروینی دگرزندگی را رسم و آئینی دگر
وقت ہر عالم روان مانند زودیر یاز اینجا و آنجا تند رو
سال ما اینجا مہی آنجا دمیبیش این عالم بہ آن عالم کمی
عقل ما اندر جھانی ذوفنوندر جہان دیگری خوار و زبون
بر ثغور این جہان چون و چندبود مردی با صدای دردمند
دیدۂ او از عقابان تیز ترطلعت او شاہد سوز جگر
دمبدم سوز درون او فزودبر لبش بیتی کہ صد بارش سرود
’’نہ جبریلی نہ فردوسی نہ حوری نی خداوندےکف خاکی کہ میسوزد ز جان آرزومندے‘‘
من بہ رومی گفتم این دیوانہ کیستگفت’’ این فرزانۂ المانوی ست
در میان این دو عالم جای اوستنغمۂ دیرینہ اندر نای اوست
باز این حلاج بی دار و رسننوع دیگر گفتہ آن حرف کہن
حرف او بی باک و افکارش عظیمغربیان از تیغ گفتارش دو نیم
ہمنشین بر جذبہ او پے نبردبندۂ مجذوب را مجنون شمرد
عاقلان از عشق و مستی بی نصیبنبض او دادند در دست طبیب
با پزشکان چیست غیر از ریو و رنگوای مجذوبی کہ زاد اندر فرنگ
ابن سینا بر بیاضی دل نہدرگ زند یا حب خواب آور دہد
بود حلاجی بہ شہر خود غریبجان ز ملا برد و کشت او را طبیب
مرد رہ دانی نبود اندر فرنگپس فزون شد نغمہ اش از تار چنگ
راہرو را کس نشان از رہ ندادصد خلل در واردات او فتاد
نقد بود و کس عیار او را نکردکاردانے مرد کار او را نکرد
عاشقی در آہ خود گم گشتہ ئیسالکی در راہ خود گم گشتہ ئی
مستی او ھر زجاجی را شکستاز خدا ببرید و ھم از خود گسست
خواست تا بیند بہ چشم ظاہریاختلاط قاہری با دلبری
خواست تا از آب و گل آید برونخوشہ ئی کز کشت دل آید برون
آنچہ او جوید مقام کبریاستاین مقام از عقل و حکمت ماوراست
زندگی شرح اشارات خودی استلا و الا از مقامات خودی است
او بہ لا درماند و تا الا نرفتاز مقام عبدہ بیگانہ رفت
با تجلی ہمکنار و بی خبردور تر چون میوہ از بیخ شجر
چشم او جز رؤیت آدم نخواستنعرہ بیباکانہ زد ’’آدم کجاست‘‘
ورنہ او از خاکیان بیزار بودمثل موسی طالب دیدار بود
کاش بودی در زمان احمدیتا رسیدی بر سرور سرمدی
عقل او با خویشتن در گفتگوستتو رہ خود رو کہ راہ خود نکوست
پیش نہ گامی کہ آمد آن مقامکاندرو بی حرف می روید کلام‘‘
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Javid Nama — مقام حکیم آلمانی نیچہ — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Javid Nama — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • javid-nama: published English translation by آربری — Published digital poem page (fjwu48r7.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • javid-nama: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (fjwu48r7.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Javid Nama