’’ارواح جلیلۂ حلاج و غالب و قرة العین طاہرہ کہ بہ نشیمن بہشتی نگرویدند ’’و بگردش جاودان گرائیدند‘‘

English title: The noble spirits of Hallaj, Ghalib, and Qurrat al-Ain Tahira who disdained to dwell in Paradise,preferring to wander for ever

Translations
من فدای این دل دیوانہ ئیہر زمان بخشد دگر ویرانہ ئی
چون بگیرم منزلی گوید کہ خیزمرد خود رس بحر را داند قفیز
زانکہ آیات خدا لا انتہاستای مسافر جادہ را پایان کجاست
کار حکمت دیدن و فرسودن استکار عرفان دیدن و افزودن است
آن بسنجد در ترازوی ہنراین بسنجد در ترازوی نظر
آن بدست آورد آب و خاک رااین بدست آورد جان پاک را
آن نگہ را بر تجلی می زنداین تجلی را بخود گم می کند
در تلاش جلوہ ہای پے بہ پیطی کنم افلاک و می نالم چو نی
این ہمہ از فیض مردی پاک زادآنکہ سوز او بجان من فتاد
کاروان این دو بینای وجودبر کنار مشتری آمد فرود
آن جھان آن خاکدانی ناتمامدر طواف او قمر ہا تیز گام
خالی از می شیشہ تاکش ہنوزآرزو نارستہ از خاکش ہنوز
نیم شب از تاب ماہان نیم روزنی برودت در ہوای او نہ سوز
من چو سوی آسمان کردم نظرکوکبش دیدم بخود نزدیک تر
ہیبت نظارہ از ہوشم ربودشد دگرگون نزد و دور و دیر و زود
پیش خود دیدم سہ روح پاکبازآتش اندر سینہ شان گیتی گداز
در برشان حلہ ہای لالہ گونچہرہ ہا رخشندہ از سوز درون
در تب و تابی ز ہنگام الستاز شراب نغمہ ہای خویش مست
گفت رومی ’’این قدر از خود مرواز دم آتش نوایان زندہ شو
شوق بی پروا ندیدستی ، نگرزور این صہبا ندیدستی ، نگر
غالب و حلاج و خاتون عجمشورہا افکندہ در جان حرم
این نواہا روح را بخشد ثباتگرمی او از درون کائنات‘‘
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Javid Nama — ’’ارواح جلیلۂ حلاج و غالب و قرة العین طاہرہ کہ بہ نشیمن بہشتی نگرویدند ’’و بگردش جاودان گرائیدند‘‘ — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Javid Nama — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • javid-nama: published English translation by آربری — Published digital poem page (20dl9sji.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • javid-nama: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (20dl9sji.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Javid Nama