تذکیر نبیۂ مریخ

English title: ADMONITION OF THE MARTIAN PROPHETESS

Translations
ای زنان ای مادران ای خواہرانزیستن تا کی مثال دلبران
دلبری اندر جہان مظلومی استدلبری محکومی و محرومی است
در دو گیسو شانہ گردانیم مامرد را نخچیر خود دانیم ما
مرد صیادی بہ نخچیری کندگرد تو گردد کہ زنجیری کند
خود گدازیہای او مکر و فریبدرد و داغ و آرزو مکر و فریب
گرچہ آن کافر حرم سازد ترامبتلای درد و غم سازد ترا
ہمبر او بودن آزار حیاتوصل او زھر و فراق او نبات
مار پیچان از خم و پیچش گریززہرہایش را بخون خود مریز
از امومت زرد روی مادرانای خنک آزادی بی شوہران
وحی یزدان پی بہ پی آید مرالذت ایمان بیفزاید مرا
آمد آن وقتی کہ از اعجاز فنمی توان دیدن جنین اندر بدن
حاصلی برداری از کشت حیاتہر چہ خواہی از بنین و از بنات
گر نباشد بر مراد ما جنین،بی محابا کشتن او عین دین
در پس این عصر اعصار دگرآشکارا گردد اسرار دگر
پرورش گیرد جنین نوع دگربی شب ارحام دریابد سحر
تا بمیرد آن سراپا اہرمنہمچو حیوانات ایام کہن
لالہ ہا بے داغ و با دامان پاکبی نیاز از شبنمی خیزد ز خاک
خود بخود بیرون فتد اسرار زیستنغمہ بی مضراب بخشد تار زیست
آنچہ از نیسان فرو ریزد مگیرای صدف در زیر دریا تشنہ میر
خیز و با فطرت بیا اندر ستیزتا ز پیکار تو حر گردد کنیز
رستن از ربط دو تن توحید زنحافظ خود باش و بر مردان متن

رومی

مذہب عصر نو آئینی نگرحاصل تہذیب لادینی نگر
زندگی را شرع و آئین است عشقاصل تہذیب است دین ، دین است عشق
ظاہر او سوزناک و آتشینباطن او نور رب العالمین
از تب و تاب درونش علم و فناز جنون ذوفنونش علم و فن
دین نگردد پختہ بی آداب عشقدین بگیر از صحبت ارباب عشق
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Javid Nama — تذکیر نبیۂ مریخ — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Javid Nama — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • javid-nama: published English translation by آربری — Published digital poem page (9vfli0ev.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • javid-nama: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (9vfli0ev.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Javid Nama