در معنی اینکہ جمعیت حقیقی از محکم گرفتن نصب العین ملیہ است و نصب العین امت محمدیہ حفظ و نشر توحید است

English title: That true solidarity consists in adopting a fixed communal objective, and that the objective of the Muhammadan community is the preservation and propagation of Unitarianism

Translations
با تو آموزم زبان کائناتحرف و الفاظ است اعمال حیات
چون ز ربط مدعائی بستہ شدزندگانی مطلع برجستہ شد
مدعا گردد اگر مہمیز ماہمچو صرصر می رود شبدیز ما
مدعا راز بقای زندگیجمع سیماب قوای زندگی
چون حیات از مقصدی محرم شودضابط اسباب این عالم شود
خویشتن را تابع مقصد کندبہر او چیند گزیند رد کند
نا خدا را یم روی از ساحل استاختیار جادہ ہا از منزل است
بر دل پروانہ داغ از ذوق سوزطوف او گرد چراغ از ذوق سوز
قیس اگر آوارہ در صحراستیمدعایش محمل لیلاستی
تا بود شہر آشنا لیلای مابر نمی خیزد بہ صحرا پای ما
ہمچو جان مقصود پنہان در عملکیف و کم از وی پذیرد ہر عمل
گردش خونی کہ در رگہای ماستتیز از سعی حصول مدعاست
از تف او خویش را سوزد حیاتآتشی چون لالہ اندوزد حیات
مدعا مضراب ساز ہمت استمرکزی کو جاذب ہر قوت است
دست و پای قوم را جنباند اویک نظر صد چشم را گرداند او
شاہد مقصود را دیوانہ شوطائف این شمع چون پروانہ شو
خوش نوائی نغمہ ساز قم زد استزخمۂ معنی بر ابریشم زد است
تا کشد خار از کف پا رہ سپرمی شود پوشیدہ محمل از نظر
گر بقدر یک نفس غافل شدیدور صد فرسنگ از منزل شدی
این کہن پیکر کہ عالم نام اوستز امتزاج امہات اندام اوست
صد نیستان کاشت تا یک نالہ رستصد چمن خون کرد تا یک لالہ رست
نقشہا آورد و افکند و شکستتا بہ لوح زندگی نقش تو بست
نالہ ہا در کشت جان کاریدہ استتا نوای یک اذان بالیدہ است
مدتی پیکار با احرار داشتبا خداوندان باطل کار داشت
تخم ایمان آخر اندر گل نشاندبا زبانت کلمۂ توحید خواند
نقطۂ ادوار عالم لاالہانتھای کار عالم لاالہ
چرخ را از زور او گردندگیمہر را پایندگی رخشندگی
بحر گوھر آفرید از تاب اوموج در دریا تپید از تاب او
خاک از موج نسیمش گل شودمشت پر از سوز او بلبل شود
شعلہ در رگہای تاک از سوز اوخاک مینا تابناک از سوز او
نغمہ ہایش خفتہ در ساز وجودجویدت ای زخمہ ور ساز وجود
صد نوا داری چو خون در تن روانخیز و مضرابی بتار او رسان
زانکہ در تکبیر راز بود تستحفظ و نشر لاالہ مقصود تست
تا نخیزد بانگ حق از عالمیگر مسلمانی نیاسائی دمی
می ندانی آیہ ام الکتابامت عادل ترا آمد خطاب
آب و تاب چہرہ ایام تودر جہان شاہد علی الاقوام تو
نکتہ سنجان را صلای عام دہاز علوم امئی پیغام دہ
امیی پاک از ہوی گفتار اوشرح رمز ماغوی گفتار او
تا بدست آورد نبض کائناتوانمود اسرار تقویم حیات
از قبای لالہ ہای این چمنپاک شست آلودگیہای کہن
در جہان وابستۂ دینش حیاتنیست ممکن جز بہ آئینش حیات
ای کہ میداری کتابش در بغلتیز تر نہ پا بہ میدان عمل
فکر انسان بت پرستی بت گریھر زمان در جستجوی پیکری
باز طرح آزری انداخت استتازہ تر پروردگاری ساخت است
کاید از خون ریختن اندر طربنام او رنگ است و ہم ملک و نسب
آدمیت کشتہ شد چون گوسفندپیش پای این بت ناارجمند
ای کہ خوردستی ز مینای خلیلگرمی خونت ز صہبای خلیل
برسر این باطل حق پیرہنتیغ ’’لا موجود الا ہو‘‘ بزن
جلوہ در تاریکی ایام کنآنچہ بر تو کامل آمد عام کن
لرزم از شرم تو چون روز شمارپرسدت آن آبروی روزگار
حرف حق از حضرت ما بردہ ئیپس چرا با دیگران نسپردہ ئی
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Rumuz-e-Bekhudi — در معنی اینکہ جمعیت حقیقی از محکم گرفتن نصب العین ملیہ است و نصب العین امت محمدیہ حفظ و نشر توحید است — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Rumuz-e-Bekhudi — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published English translation by آربری — Published digital poem page (z4lk9tml.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (z4lk9tml.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Rumuz-e-Bekhudi