در معنی اینکہ ملت محمدیہ نہایت زمانی ہم ندارد، کہ دوام این ملت شریفہ موعود است

English title: That the Muhammadan Community is also unbounded in time, since the survival of this noble community has been divinely promised

Translations
در بہاران جوش بلبل دیدہ ئیرستخیز غنچہ و گل دیدہ ئی
چون عروسان غنچہ ہا آراستہاز زمین یک شہر انجم خاستہ
سبزہ از اشک سحر شوئیدہ ئیاز سرود آب جو خوابیدہ ئی
غنچہ ئی بر می دمد از شاخسارگیردش باد نسیم اندر کنار
غنچہ ئی از دست گلچین خون شوداز چمن مانند بو بیرون رود
بست قمری آشیان بلبل پریدقطرہ ی شبنم رسید و بو رمید
رخصت صد لالہ ی ناپایدارکم نسازد رونق فصل بہار
از زیان گنج فراوانش ہمانمحفل گلہای خندانش ہمان
فصل گل از نسترن باقی تر استاز گل و سرو و سمن باقی تر است
کان گوھر پروری گوہر گریکم نگردد از شکست گوہری
صبح از مشرق ز مغرب شام رفتجام صد روز از خم ایام رفت
بادہ ہا خوردند و صہبا باقی استدوشہا خون گشت و فردا باقی است
ہمچنان از فردہای پی سپرہست تقویم امم پایندہ تر
در سفر یار است و صحبت قائم استفرد رہ گیر است و ملت قائم است
ذات او دیگر صفاتش دیگر استسنت مرگ و حیاتش دیگر است
فرد بر می خیزد از مشت گلیقوم زاید از دل صاحب دلی
فرد پور شصت و ہفتاد است و بسقوم را صد سال مثل یک نفس
زندہ فرد از ارتباط جان و تنزندہ قوم از حفظ ناموس کہن
مرگ فرد از خشکی رود حیاتمرگ قوم از ترک مقصود حیات
گرچہ ملت ہم بمیرد مثل فرداز اجل فرمان پذیرد مثل فرد
امت مسلم ز آیات خداستاصلش از ہنگامہ ی ’’قالوا بلی‘‘ ست
از اجل این قوم بی پرواستیاستوار از ’’نحن نزلنا‘‘ستی
ذکر قائم از قیام ذاکر استاز دوام او دوام ذاکر است
تا خدا ’’ان یطفئوا‘‘ فرمودہ استاز فسردن این چراغ آسودہ است
امتی در حق پرستی کاملیامتی محبوب ہر صاحبدلی
حق برون آورد این تیغ اصیلاز نیام آرزوہای خلیل
تا صداقت زندہ گردد از دمشغیر حق سوزد ز برق پیہمش
ما کہ توحید خدارا حجتیمحافظ رمز کتاب و حکمتیم
آسمان با ما سر پیکار داشتدر بغل یک فتنہ ی تاتار داشت
بندہا از پا گشود آن فتنہ رابر سر ما آزمود آن فتنہ را
فتنہ ئی پامال راہش محشریکشتہ ی تیغ نگاہش محشری
خفتہ صد آشوب در آغوش اوصبح امروزی نزاید دوش او
سطوت مسلم بخاک و خون تپیددید بغداد آنچہ روما ہم ندید
تو مگر از چرخ کج رفتار پرسزان نو آئین کہن پندار پرس
آتش تاتاریان گلزار کیست؟شعلہ ہای او گل دستار کیست؟
زانکہ ما را فطرت ابراہیمی استہم بہ مولا نسبت ابراہیمی است
از تہ آتش بر اندازیم گلنار ھر نمرود را سازیم گل
شعلہ ہای انقلاب روزگارچون بباغ ما رسد گردد بہار
رومیان را گرم بازاری نماندآن جہانگیری ، جہانداری نماند
شیشہ ی ساسانیان در خون نشسترونق خمخانہ یونان شکست
مصر ھم در امتحان ناکام مانداستخوان او تہ اھرام ماند
در جہان بانگ اذان بودست و ہستملت اسلامیان بودست و ہست
عشق آئین حیات عالم استامتزاج سالمات عالم است
عشق از سوز دل ما زندہ استاز شرار لاالہ تابندہ است
گرچہ مثل غنچہ دلگیریم ماگلستان میرد اگر میریم ما
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Rumuz-e-Bekhudi — در معنی اینکہ ملت محمدیہ نہایت زمانی ہم ندارد، کہ دوام این ملت شریفہ موعود است — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Rumuz-e-Bekhudi — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published English translation by آربری — Published digital poem page (wmehwsfa.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (wmehwsfa.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Rumuz-e-Bekhudi