در معنی اینکہ یأس و حزن و خوف ام الخبائث است و قاطع حیات و توحید ازالۂ این امراض خبیثہ می کند

English title: That despair, grief and fear are the mother of abominations, destroying life; and that belief in the Unity of God puts an end to those foul diseases

Translations
مرگ را سامان ز قطع آرزوستزندگانی محکم از لاتقنطوا ست
تا امید از آرزوی پیہم استنا امیدی زندگانی را سم است
نا امیدی ہمچو گور افشاردتگرچہ الوندی ز پا می آردت
ناتوانی بندہ ی احسان اونامرادی بستہ ی دامان او
زندگی را یأس خواب آور بوداین دلیل سستی عنصر بود
چشم جانرا سرمہ اش اعمی کندروز روشن را شب یلدا کند
از دمش میرد قوای زندگیخشک گردد چشمہ ہای زندگی
خفتہ با غم در تہ یک چادر استغم رگ جان را مثال نشتر است
ای کہ در زندان غم باشی اسیراز نبی تعلیم لاتحزن بگیر
این سبق صدیق را صدیق کردسر خوش از پیمانہ ی تحقیق کرد
از رضا مسلم مثال کوکب استدر رہ ہستی تبسم بر لب است
گر خدا داری ز غم آزاد شواز خیال بیش و کم آزاد شو
قوت ایمان حیات افزایدتورد ’’لا خوف علیہم‘‘ بایدت
چون کلیمی سوی فرعونی رودقلب او از لاتخف محکم شود
بیم غیر اللہ عمل را دشمن استکاروان زندگی را رہزن است
عزم محکم ممکنات اندیش ازوھمت عالی تأمل کیش ازو
تخم او چون در گلت خود را نشاندزندگی از خود نمائی باز ماند
فطرت او تنگ تاب و سازگاربا دل لرزان و دست رعشہ دار
دزدد از پا طاقت رفتار رامی رباید از دماغ افکار را
دشمنت ترسان اگر بیند ترااز خیابانت چو گل چیند ترا
ضرب تیغ او قوی تر می فتدہم نگاہش مثل خنجر می فتد
بیم چون بند است اندر پای ماورنہ صد سیل است در دریای ما
بر نمے آید اگر آہنگ تونرم از بیم است تار چنگ تو
گوشتابش دہ کہ گردد نغمہ خیزبر فلک از نالہ آرد رستخیز
بیم ، جاسوسی است از اقلیم مرگاندرونش تیرہ مثل میم مرگ
چشم او برھمزن کار حیاتگوش او بزگیر اخبار حیات
ہر شر پنہان کہ اندر قلب تستاصل او بیم است اگر بینی درست
لابہ و مکاری و کین و دروغاین ہمہ از خوف می گیرد فروغ
پردہ ی زور و ریا پیراہنشفتنہ را آغوش مادر دامنش
زانکہ از ھمت نباشد استوارمی شود خوشنود با ناسازگار
ہر کہ رمز مصطفی فہمیدہ استشرک را در خوف مضمر دیدہ است
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Rumuz-e-Bekhudi — در معنی اینکہ یأس و حزن و خوف ام الخبائث است و قاطع حیات و توحید ازالۂ این امراض خبیثہ می کند — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Rumuz-e-Bekhudi — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • Zinderood digital original — ra4xe40t.json — Cached digital poem page (ra4xe40t.json); retrieved 2026-10-05.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published English translation by آربری — Published digital poem page (ra4xe40t.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (ra4xe40t.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • Zinderood ra4xe40t.json, source couplet 17; corroborated by Allama ramooz-e-bekhudi/02/02.json; Minimal reviewed digital transcription correction; preserve other characters. — Digital-source correction to the pinned transcription; the source page and its cached HTML are preserved and hashed in the source record.Edition evidence
Back to Rumuz-e-Bekhudi