رکن اول: توحید

English title: First pillar: the Unity of God

Translations
در جہان کیف و کم گردید عقلپی بہ منزل برد از توحید عقل
ورنہ این بیچارہ را منزل کجاستکشتی ادراک را ساحل کجاست
اہل حق را رمز توحید ازبر استدر ’’اتی الرحمن عبدا‘‘ٔ مضمر است
تا ز اسرار تو بنماید تراامتحانش از عمل باید ترا
دین ازو حکمت ازو آئین ازوزور ازو قوت ازو تمکین ازو
عالمان را جلوہ اش حیرت دہدعاشقان را بر عمل قدرت دہد
پست اندر سایہ اش گردد بلندخاک چون اکسیر گردد ارجمند
قدرت او برگزیند بندہ رانوع دیگر آفریند بندہ را
در رہ حق تیز تر گردد تکشگرم تر از برق خون اندر رگش
بیم و شک میرد عمل گیرد حیاتچشم می بیند ضمیر کائنات
چون مقام عبدۂ محکم شودکاسہ ی دریوزہ جام جم شود
ملت بیضا تن و جان لاالہساز ما را پردہ گردان لاالہ
لاالہ سرمایہ ی اسرار مارشتہ اش شیرازہ ی افکار ما
حرفش از لب چون بدل آید ہمیزندگی را قوت افزاید ہمی
نقش او گر سنگ گیرد دل شوددل گر از یادش نسوزد گل شود
چون دل از سوز غمش افروختیمخرمن امکان ز آہی سوختیم
آب دلہا در میان سینہ ہاسوز او بگداخت این آئینہ ہا
شعلہ اش چون لالہ در رگہای مانیست غیر از داغ او کالای ما
اسود از توحید احمر می شودخویش فاروق و ابوذر می شود
دل مقام خویشی و بیگانگی استشوق را مستی ز ہم پیمانگی است
ملت از یک رنگی دلہاستیروشن از یک جلوہ این سیناستی
قوم را اندیشہ ہا باید یکیدر ضمیرش مدعا باید یکی
جذبہ باید در سرشت او یکیہم عیار خوب و زشت او یکی
گر نباشد سوز حق در ساز فکرنیست ممکن این چنین انداز فکر
ما مسلمانیم و اولاد خلیلاز ’’ابیکم‘‘ گیر اگر خواہی دلیل
با وطن وابستہ تقدیر اممبر نسب بنیاد تعمیر امم
اصل ملت در وطن دیدن کہ چہباد و آب و گل پرستیدن کہ چہ
بر نسب نازان شدن نادانی استحکم او اندر تن و تن فانی است
ملت ما را اساس دیگر استاین اساس اندر دل ما مضمر است
حاضریم و دل بغایب بستہ ایمپس ز بند این و آن وارستہ ایم
رشتہ ی این قوم مثل انجم استچون نگہ ہم از نگاہ ما گم است
تیر خوش پیکان یک کیشیم مایک نما یک بین یک اندیشیم ما
مدعای ما مآل ما یکیستطرز و انداز خیال ما یکیست
ما ز نعمتہای او اخوان شدیمیک زبان و یکدل و یکجان شدیم
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Rumuz-e-Bekhudi — رکن اول: توحید — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Rumuz-e-Bekhudi — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published English translation by آربری — Published digital poem page (e59qedro.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (e59qedro.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Rumuz-e-Bekhudi