در معنی اینکہ ملت از اختلاط افراد پیدا میشود و تکمیل تربیت او از نبوت است

English title: That the community is made up of the mingling of individuals, and owes the perfecting of its education to prophethood

Translations
از چہ رو بر بستہ ربط مردم استرشتہ ی این داستان سر در گم است
در جماعت فرد را بینیم مااز چمن او را چو گل چینیم ما
فطرتش وارفتہ ی یکتائی استحفظ او از انجمن آرائی است
سوزدش در شاہراہ زندگیآتش آوردگاہ زندگی
مردمان خوگر بیکدیگر شوندسفتہ در یک رشتہ چون گوہر شوند
در نبرد زندگی یار ھمندمثل ہمکاران گرفتار ہمند
محفل انجم ز جذب باہم استہستی کوکب ز کوکب محکم است
خیمہ گاہ کاروان کوہ و جبلمرغزار و دامن صحرا و تل
سست و بیجان تار و پود کار اونا گشودہ غنچہ ی پندار او
ساز برق آہنگ او ننواختہنغمہ اش در پردہ نا پرداختہ
گوشمال جستجو نا خوردہ ئیزخمہ ہای آرزو نا خوردہ ئی
نا بسامان محفل نوزادہ اشمی توان با پنبہ چیدن بادہ اش
نو دمیدہ سبزہ ی خاکش ہنوزسرد خون اندر رگ تاکش ہنوز
منزل دیو و پری اندیشہ اشاز گمان خود رمیدن پیشہ اش
تنگ میدان ہستی خامش ہنوزفکر او زیر لب بامش ہنوز
بیم جان سرمایہ ی آب و گلشہم ز باد تند می لرزد دلش
جان او از سخت کوشی رم زندپنچہ در دامان فطرت کم زند
ہر چہ از خود می دمد برداردشہر چہ از بالا فتد برداردش
تا خدا صاحبدلی پیدا کندکو ز حرفی دفتری املا کند
ساز پردازی کہ از آوازہ ئیخاک را بخشد حیات تازہ ئی
ذرہ ی بی مایہ ضو گیرد ازوہر متاعی ارج نو گیرد ازو
زندہ از یک دم دو صد پیکر کندمحفلی رنگین ز یک ساغر کند
دیدہ ی او می کشد لب جان دمدتا دوئی میرد یکی پیدا شود
رشتہ اش کو بر فلک دارد سریپارہای زندگی را ہمگری
تازہ انداز نظر پیدا کندگلستان در دشت و در پیدا کند
از تف او ملتی مثل سپندبر جہد شور افکن و ہنگامہ بند
یک شرر می افکند اندر دلششعلہ ی در گیر می گردد گلش
نقش پایش خاک را بینا کندذرہ را چشمک زن سینا کند
عقل عریان را دہد پیرایہ ئیبخشد این بی مایہ را سرمایہ ئی
دامن خود میزند بر اخگرشہر چہ غش باشد رباید از زرش
بندہا از پا گشاید بندہ رااز خداوندان رباید بندہ را
گویدش تو بندہ ی دیگر نہ ئیزین بتان بی زبان کمتر نہ ئی
تا سوی یک مدعایش می کشدحلقہ ی آئین بپایش می کشد
نکتہ ی توحید باز آموزدشرسم و آئین نیاز آموزدش
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Rumuz-e-Bekhudi — در معنی اینکہ ملت از اختلاط افراد پیدا میشود و تکمیل تربیت او از نبوت است — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Rumuz-e-Bekhudi — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published English translation by آربری — Published digital poem page (8yfghf73.json); retrieved 2026-10-05.Translation by آربری; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • rumuz-e-bekhudi: published Urdu translation by میاں عبدالرشید — Published digital poem page (8yfghf73.json); retrieved 2026-10-05.Translation by میاں عبدالرشید; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Rumuz-e-Bekhudi