مسافر وارد میشود بہ شہر کابل و حاضر میشود بحضور اعلیحضرت شہید

English title: THE TRAVELLER ENTERS KABUL AND VISITS THE MAUSOLEUM OF THE LATE MARTYR KING

Translations
شہر کابل خطۂ جنت نظیرآب حیوان از رگ تاکش بگیر
چشم صائب از سوادش سرمہ چینروشن و پایندہ باد آن سر زمین
در ظلام شب سمن زارش نگربر بساط سبزہ می غلطد سحر
آن دیار خوش سواد ، آن پاک بومباد او خوشتر ز باد شام و روم
آب او براق و خاکش تابناکزندہ از موج نسیمش ، مردہ خاک
ناید اندر حرف و صوت اسرار اوآفتابان خفتہ در کہسار او
ساکنانش سیر چشم و خوش گہرمثل تیغ از جوھر خود بی خبر
قصر سلطانی کہ نامش دلگشاستزائران را گرد راہش کیمیاست
شاہ را دیدم در آن کاخ بلندپیش سلطانی فقیری دردمند
خلق او اقلیم دلہا را گشودرسم و آئین ملوک آنجا نبود
من حضور آن شہ والا گہربینوا مردی بہ دربار عمر
جانم از سوز کلامش در گدازدست او بوسیدم از راہ نیاز
پادشاہی خوش کلام و سادہ پوشسخت کوش و نرم خوی و گرم جوش
صدق و اخلاص از نگاہش آشکاردین و دولت از وجودش استوار
خاکی و از نوریان پاکیزہ تراز مقام فقر و شاہی باخبر
در نگاہش روزگار شرق و غربحکمت او راز دار شرق و غرب
شہر یاری چون حکیمان نکتہ دانرازدان مد و جزر امتان
پردہ ہا از طلعت معنی گشودنکتہ ہای ملک و دین را وانمود
گفت ’’از آن آتش کہ داری در بدنمن ترا دانم عزیز خویشتن
ہر کہ او را از محبت رنگ و بوستدر نگاہم ہاشم و محمود اوست‘‘
در حضور آن مسلمان کریمہدیہ آوردم ز قرآن عظیم
گفتم ’’این سرمایۂ اہل حق استدر ضمیر او حیات مطلق است
اندرو ہر ابتدا را انتہا استحیدر از نیروی او خیبر گشاست‘‘
نشۂ حرفم بخون او دویددانہ دانہ اشک از چشمش چکید
گفت ’’نادر در جہان بیچارہ بوداز غم دین و وطن آوارہ بود
کوہ و دشت از اضطرابم بیخبراز غمان بی حسابم بے خبر
نالہ با بانگ ہزار آمیختماشک با جوی بہار آمیختم
غیر قرآن غمگسار من نبودقوتش ہر باب را بر من گشود‘‘
گفتگوے خسرو والا نژادباز با من جذبۂ سرشار داد
وقت عصر آمد صدای الصلوتآن کہ مؤمن را کند پاک از جہات
انتہای عاشقان سوز و گدازکردم اندر اقتدای او نماز
رازہای آن قیام و آن سجودجز بہ بزم محرمان نتوان گشود
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Pas Che Bayad Kard and Musafir — مسافر وارد میشود بہ شہر کابل و حاضر میشود بحضور اعلیحضرت شہید — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Pas Che Bayad Kard and Musafir — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • pas-che-bayad-kard: published English translation by بشیر احمد — Published digital poem page (mcm7mvvq.json); retrieved 2026-10-05.Translation by بشیر احمد; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • pas-che-bayad-kard: published Urdu translation by حمیداللہ ہاشمی — Published digital poem page (mcm7mvvq.json); retrieved 2026-10-05.Translation by حمیداللہ ہاشمی; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Pas Che Bayad Kard