سیاسیات حاضرہ

English title: PRESENT-DAY POLITICS

Translations
می کند بند غلامان سخت ترحریت می خواند او را بی بصر
گرمی ہنگامۂ جمہور دیدپردہ بر روی ملوکیت کشید
سلطنت را جامع اقوام گفتکار خود را پختہ کرد و خام گفت
در فضایش بال و پر نتوان گشودبا کلیدش ہیچ در نتوان گشود
گفت با مرغ قفس ’’ای دردمندآشیان در خانۂ صیاد بند
ہر کہ سازد آشیان در دشت و مرغ‘‘او نباشد ایمن از شاہین و چرغ
از فسونش مرغ زیرک دانہ مستنالہ ہا اندر گلوی خود شکست
حریت خواہی بہ پیچاکش میفتتشنہ میر و بر نم تاکش میفت
الحذر از گرمی گفتار اوالحذر از حرف پہلو دار او
چشم ہا از سرمہ اش بی نور تربندۂ مجبور ازو مجبور تر
از شراب ساتگینش الحذراز قمار بدنشینش الحذر
از خودی غافل نگردد مرد حرحفظ خود کن حب افیونش مخور
پیش فرعونان بگو حرف کلیمتا کند ضرب تو دریا را دونیم
داغم از رسوائی این کارواندر امیر او ندیدم نور جان
تن پرست و جاہ مست و کم نگہاندرونش بی نصیب از لاالہ
در حرم زاد و کلیسا را مریدپردۂ ناموس ما را بر درید
دامن او را گرفتن ابلہی استسینۂ او از دل روشن تہی است
اندرین رہ تکیہ بر خود کن کہ مردصید آہو با سگ کوری نکرد
آہ از قومی کہ چشم از خویش بستدل بہ غیر اﷲ داد ، از خود گسست
تا خودی در سینۂ ملت بمردکوہ ، کاہی کرد و باد او را ببرد
گرچہ دارد لاالہ اندر نھاداز بطون او مسلمانی نزاد
آنکہ بخشد بی یقینان را یقینآنکہ لرزد از سجود او زمین
آنکہ زیر تیغ گوید لاالہآنکہ از خونش بروید لاالہ
آن سرور ، آن سوز مشتاقی نمانددر حرم صاحبدلی باقی نماند
ای مسلمان اندرین دیر کہنتا کجا باشی بہ بند اھرمن
جہد با توفیق و لذت در طلبکس نیابد بی نیاز نیم شب
زیستن تا کی بہ بحر اندر چو خسسخت شو چون کوہ از ضبط نفس
گرچہ دانا حال دل با کس نگفتاز تو درد خویش نتوانم نہفت
تا غلامم در غلامی زادہ امز آستان کعبہ دور افتادہ ام
چون بنام مصطفی خوانم دروداز خجالت آب می گردد وجود
عشق میگوید کہ ای محکوم غیرسینۂ تو از بتان مانند دیر
تا نداری از محمد رنگ و بواز درود خود میالا نام او
از قیام بی حضور من مپرساز سجود بی سرور من مپرس
جلوۂ حق گرچہ باشد یک نفسقسمت مردان آزاد است و بس
مردی آزادے چو آید در سجوددر طوافش گرم رو چرخ کبود
ما غلامان از جلالش بیخبراز جمال لازوالش بیخبر
از غلامی لذت ایمان مجوگرچہ باشد حافظ قرآن ، مجو
مؤمن است و پیشۂ او آزری استدین و عرفانش سراپا کافری است
در بدن داری اگر سوز حیاتہست معراج مسلمان در صلوت
ور ندارے خون گرم اندر بدنسجدۂ تو نیست جز رسم کہن
عید آزادان شکوہ ملک و دینعید محکومان ھجوم مؤمنین
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Pas Che Bayad Kard and Musafir — سیاسیات حاضرہ — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Pas Che Bayad Kard and Musafir — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • pas-che-bayad-kard: published English translation by مخدوم حسان — Published digital poem page (4p3p6c0n.json); retrieved 2026-10-05.Translation by مخدوم حسان; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • pas-che-bayad-kard: published Urdu translation by مخدوم حسان — Published digital poem page (4p3p6c0n.json); retrieved 2026-10-05.Translation by مخدوم حسان; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Pas Che Bayad Kard