اشکی چند بر افتراق ہندیان

English title: LAMENT ON THE DIFFERENCES AMONG INDIANS

Translations
ای ھمالہ ! ای اطک ، ای رود گنگزیستن تا کی چنان بی آب و رنگ
پیر مردان از فراست بی نصیبنوجوانان از محبت بی نصیب
شرق و غرب آزاد و ما نخچیر غیرخشت ما سرمایۂ تعمیر غیر
زندگانے بر مراد دیگرانجاودان مرگست ، نی خواب گران
نیست این مرگی کہ آید ز آسمانتخم او می بالد ز اعماق جان
صید او نے مردہ شو خواہد نہ گورنی ھجوم دوستان از نزد و دور
جامۂ کس در غم او چاک نیستدوزخ او آنسوی افلاک نیست
در ھجوم روز حشر او را مجوہست در امروز او فردای او
ہر کہ اینجا دانہ کشت اینجا درودپیش حق آن بندہ را بردن چہ سود
امتے کز آرزو نیشی نخوردنقش او را فطرت از گیتی سترد
اعتبار تخت و تاج از ساحری استسخت چون سنگ این زجاج از ساحریست
در گذشت از حکم این سحر مبینکافری از کفر ، دینداری ز دین
ہندیان با یکدگر آویختندفتنہ ہای کہنہ باز انگیختند
تا فرنگی قومی از مغرب زمینثالث آمد در نزاع کفر و دین
کس نداند جلوۂ آب از سرابانقلاب ای انقلاب ای انقلاب
ای ترا ہر لحظہ فکر آب و گلاز حضور حق طلب یک زندہ دل
آشیانش گرچہ در آب و گل استنہ فلک سر گشتہ این یک دل است
تا نپنداری کہ از خاک است اواز بلندی ہای افلاک است او
این جہان او را حریم کوی دوستاز قبای لالہ گیرد بوی دوست
ہر نفس با روزگار اندر ستیزسنگ رہ از ضربت او ریز ریز
آشنای منبر و دار است اوآتش خود را نگہدار است او
آب جوی و بحر ہا دارد بہ برمی دہد موجش ز طوفانی خبر
زندہ و پایندہ بی نان تنورمیرد آن ساعت کہ گردد بی حضور
چون چراغ اندر شبستان بدنروشن از وی خلوت و ہم انجمن
اینچنین دل ، خود نگر ، اﷲ مستجز بہ درویشی نمے آید بدست
ای جوان دامان او محکم بگیردر غلامی زادہ ئی آزاد میر
Sources and translator credits
  • Original text transcription: Pas Che Bayad Kard and Musafir — اشکی چند بر افتراق ہندیان — Digital transcription file at commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the source dataset does not identify the underlying print edition.Verified against this pinned digital transcription file; not checked against a print edition.Source
  • Iqbal Demystified source list: Pas Che Bayad Kard and Musafir — Pinned digital dataset commit 39d44fc0c2b8ca25769c4b36e6eac4d90cb42b35; the underlying print edition is not identified by the dataset.Community dataset list; not reconciled against a print edition.Source
  • pas-che-bayad-kard: published English translation by مخدوم حسان — Published digital poem page (utxm84s8.json); retrieved 2026-10-05.Translation by مخدوم حسان; Published English translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
  • pas-che-bayad-kard: published Urdu translation by مخدوم حسان — Published digital poem page (utxm84s8.json); retrieved 2026-10-05.Translation by مخدوم حسان; Published Urdu translation credited on the Zinderood digital poem page; the exact source unit is recorded with each imported passage.Source
Back to Pas Che Bayad Kard